Uluslararası MMM — Moda · Müzik · Mutfak — Meet Datça Festivali

TORTU

Yerelden Şehre

PALİMPSEST

Datça'nın Yaşayan Arşivi

Her şey, görünür olmak için değil; birlikte var olabilmek için katmanlanır.

TORTU moda programının defilesi — Tasarım: Merve Kahveci · Küratör: Aydan Uzun

18 Ağustos · 19.00 · Podyum gösterisi

Tortu, zamanın mekân, kültür ve insan üzerinden biriktirdiği izlerin oluşturduğu katmanlı bir hafıza alanıdır. Bir coğrafyanın bugünkü hâli, kendinden önce geçen zamanların, karşılaşmaların ve aktarılan bilgilerin üzerinde şekillenir. Her dönem, öncekinden bir iz alır ve kendi izini bırakır; kimi zaman yüzeyde, kimi zaman derinde varlığını sürdüren bu izler, zamanla birbirine eklenerek ortak bir hafıza oluşturur. Datça'nın kültürel dokusu da böyle bir birikimin içinde şekillenir. Geçmişten taşınan değerler, yeni zamanlarla karşılaşarak dönüşür; her karşılaşma bu hafızaya yeni bir katman ekler. Böylece geçmiş, olduğu yerde kalmadan bugünün içinde yeniden anlam kazanır. Geçmişten bugüne taşınan her iz, yeni bir bağlamda yeniden okunur ve kendi zamanının parçasına dönüşür. Tortu, bu süreklilik ve dönüşüm fikrini moda programının kavramsal zeminine taşır.

Palimpsest: Datça'nın Yaşayan Arşivi

Palimpsest; yeniden kullanılan yazı yüzeyleri üzerinden geçmişin silinmeden dönüşerek varlığını sürdürme biçimlerini ifade eden güçlü bir metafor olarak ele alınmıştır. Moda Tasarımcısı ve Akademisyen Merve Kahveci'nin Datça'yı yaşayan bir kültürel arşiv olarak ele alan koleksiyonu ile bölgenin doğası, peyzajı ve endemik bitki örtüsü; geleneksel el dokumalarına aktarılmış, sandıklarda saklanan aile yadigârı tekstiller ve yaşanan zamanın izleri; koleksiyonun tasarım dilinde birbirini tamamlar nitelikte görülmektedir. Kahveci'nin tasarım ve üretim yaklaşımıyla şekillenen bu koleksiyon, kültürel değerleri ve zanaati çağdaş moda diliyle yeniden yorumlayarak recycling, upcycling, sustainability, deconstruction, layering ve zero waste yöntemlerini; geçmişten gelen izleri görünür kılan ve yüzeylere yeni anlamlar kazandıran yaratıcı unsurlar olarak ele almıştır. Her bir görünüm, geçmiş ile bugünün birlikte okunabildiği yaşayan bir arşiv hâline gelir.

Defile Kimliği — Knidos

Ege ile Akdeniz'in buluştuğu Datça Yarımadası'nın en uç noktasında yer alan Knidos, yüzyıllar boyunca farklı uygarlıkların bilgi, üretim ve yaşam biçimlerini aynı coğrafyada buluşturan önemli bir liman kentiydi. Bugün antik kentin taşları, sokakları ve kalıntıları, zamanın üst üste bıraktığı izleri birlikte okuyabildiğimiz katmanlı bir kültürel peyzaj oluşturur. Defile de tam bu katmanlı hafızanın içinde, Knidos'un yaşayan arkeolojik peyzajında izleyiciyle buluşur. Koleksiyon, sergilendiği mekânla birlikte okunarak antik kentin taşıdığı kültürel sürekliliği çağdaş moda diliyle yeniden yorumlar; böylece Knidos, koleksiyonun yalnızca sergilendiği bir mekân değil, düşünsel çıkış noktası ve anlatısının ayrılmaz bir parçası hâline gelir.

Koleksiyon Akışı

16 görünüm, üç anlatı katmanı — her katman Datça'nın farklı bir yaşayan arşivini görünür kılar.

I. Katman — Doğanın Hafızası

Datça'nın doğası ve peyzajından beslenerek geri dönüşüm ve sıfır atık yaklaşımıyla ele alınan dokuma kilimler ve ipek kumaşlar; kıyıların, kayalık bölgelerin, rüzgârın şekillendirdiği yüzeylerin ve güneşin oluşturduğu renk geçişlerinin izinde çağdaş siluetlere dönüşür. Doğanın bıraktığı izler, tekstil yüzeylerinde yeni bir anlatı kazanarak geçmişin malzemesini geleceğin tasarım diliyle buluşturur.

II. Katman — Yaşayan Zanaat

Datça'nın yaşayan ortak zanaat kültürünü ve kadın emeğini odağına alan bu katmanda, bölgenin coğrafi işaretli Bürümcük ve Dastar el dokuma kumaşları, sürdürülebilirlik ve katmanlandırma yaklaşımıyla, çağdaş kalıp ve form anlayışıyla yeniden yorumlanır. Geleneksel teknikler, çağdaş moda dili içinde yeni bir yaşam alanı kazanarak kültürel aktarımın sürekliliğini temsil eder.

III. Katman — Sandıkların Mirası

Datça'da yerel halkın sandıklarında taşıdığı izlerle nesilden nesile aktarılan aile mirası tekstiller, sıfır atık ve ileri dönüşüm yaklaşımıyla tasarlanarak yeni bir yaşam kazanır. Zamanın izleri ve kullanım detayları, geçmişin hafızasını ait olduğu sandığın sahibinin adıyla sunar; kişisel hikâyeler, kolektif belleğin bir parçası hâline gelir.

Toplam 16 görünümden oluşan üç anlatı katmanlı koleksiyon, Datça'nın biriktirdiği kültürel değerleri ve zanaati çağdaş moda diliyle yeniden yorumlayarak geçmiş ile gelecek arasında bir bağ kurar. Knidos'un yüzyıllar boyunca farklı anlamlarla yeniden varlık bulması gibi, bu koleksiyon da hikâyeler, dokumalar ve izler aracılığıyla geçmişten gelen kültürel mirası bugüne taşır. Çünkü gerçek sürdürülebilirlik yalnızca malzemeyi değil; hafızayı, zanaatı, emeği ve hikâyeleri de yaşatabilmektir.

Çünkü her dokuma bir hikâye, her iz bir hatıra, her dönüşüm ise geleceğe bırakılan yeni bir mirastır.

Moda Programının Hedefleri

  • 1Yerel üretici, zanaatkâr ve tasarımcılar arasında sürdürülebilir iş birliği modelleri geliştirmek
  • 2Kadın emeğini moda üretim sürecinin merkezine alan kapsayıcı bir yapı oluşturmak
  • 3Yerel zanaatları görünür kılmak
  • 4Genç tasarımcıları teşvik etmek
  • 5Geleneksel zanaat tekniklerini çağdaş moda tasarımıyla yeniden yorumlamak
  • 6Doğal, yerel ve endemik materyallerden beslenen, çevre duyarlı tasarım pratiklerini desteklemek
  • 7Defile ve sunumları küratöryel bir anlatı alanı olarak kurgulamak
  • 8Datça'nın kültürel hafızasını moda üzerinden çağdaş bir estetik dile dönüştürmek
  • 9Disiplinler arası etkileşimle (sanat, zanaat, müzik) bütüncül bir moda deneyimi yaratmak
  • 10Datça'yı uluslararası kültür ve tasarım haritasına taşımak

Defile Destekçileri

LOIEtema basım Matbaacılık Dış Ticaret Ltd. Şti.